In het Nederlands Dagblad van 8 mei 2023 pleit Ad de Bruijne ervoor dat de ChristenUnie de stekker uit het kabinet trekt. Met een beroep op Bonhoeffer en Augustinus vindt hij dat ‘vuile handen maken’ geen doorgaande strategie kan zijn van de ChristenUnie. De door de ChristenUnie gekozen regeringsdeelname omwille van het landsbelang resulteert volgens Ad de Bruijne in een onacceptabel regeringsbeleid. De ChristenUnie is te conflictmijdend in haar opstelling naar de regering. Die houding is niet wat Bonhoeffer en Augustinus bedoelen met het maken van vuile handen; Bonhoeffer en Augustinus beschouwen het maken van vuile handen en het zoeken van vrede als tijdelijke situaties waarbij Bonhoeffer tevens die tijdelijkheid inkadert in de eenvoudige radicale gehoorzaamheid aan God. 

 

Regeringsdeelname

Aan De Bruijne kan worden toegegeven dat de ChristenUnie als kleinste regeringspartij veel onverteerbare zaken heeft geaccepteerd. En in veel gevallen heeft zij zaken geaccepteerd vanuit haar verkozen loyaliteit aan het kabinet. Zij heeft gekozen voor regeringsdeelname en wil binnen de haar toebedeelde mogelijkheden invloed uitoefenen, maar accepteert daarmee ook dat zij onwenselijke ontwikkelingen en beleidskeuzes niet wezenlijk kan beïnvloeden en ook slechte compromissen moet accepteren. Ook accepteert zij dat de politieke cultuur niet wezenlijk is veranderd ondanks dat bij het aantreden van het kabinet daarover toezeggingen zijn gedaan.  In die zin heeft De Bruijne gelijk als hij benadrukt dat het zoeken van de vrede voor het land en het maken van vuile handen niet grenzeloos is noch onttrokken is aan radicale gehoorzaamheid aan God. En inderdaad lijkt het erop dat de opstelling van de ChristenUnie conflictmijdend is en te gedwee. De oproep aan de ChristenUnie om zich assertiever op te stellen binnen het kabinet en duidelijker positie te kiezen en daarmee de confrontatie te zoeken binnen het kabinet en in de Tweede Kamer met de coalitiepartijen verdient steun. Dat geldt niet voor de conclusie om de stekker uit het kabinet te trekken. Dat is veel te rigoureus en onnodig. 

 

Assertieve houding

De stekker uit het kabinet trekken is in feite een vorm van weglopen. Dat is pas echt conflictmijdend. Dat is bovendien weglopen voor de verantwoordelijkheid die de ChristenUnie heeft voor het kabinetsbeleid. Dat is geen gepaste handelswijze voor de ChristenUnie. Vuile handen maken en de vrede willen bewaren is het goede zoeken voor het land. Dat kan ook door als Kamer- en kabinetsleden zich duidelijker te profileren. Het kan geen kwaad om als partij op je strepen te staan als het gaat om het beschermen van de zwakke, het beschermen van de rechtsstaat en het streven naar een andere politieke cultuur. En dat kan prima samengaan met de bereidheid om compromissen te sluiten omdat de ChristenUnie in het kabinet samenwerkt met drie andere, grotere partijen, die op veel punten afwijken van de opvattingen van de ChristenUnie. Aan het sluiten van compromissen zijn grenzen verbonden en die zullen van geval tot geval moeten worden vastgesteld. Met een assertieve en vasthoudende opstelling van de ChristenUnie zal snel genoeg blijken hoeveel waarde de overige partijen in het kabinet hechten aan de kabinetsdeelname van de ChristenUnie. Als daardoor het kabinet valt, is dat een gevolg van de keuze van de ChristenUnie om ook in de politiek radicaal gehoorzaam te zijn. Dus het doel is niet zo snel mogelijk uit het kabinet stappen; er is immers bewust gekozen voor kabinetsdeelname. Dan is het ook de opdracht zo lang mogelijk in het kabinet te blijven om daarmee het land te dienen. Dat zal dan wel op het scherpst van de snede moeten met geduld en vriendelijkheid, maar ook beslist. Daarbij zijn de menselijke maat, de rechtsstaat en een dienende overheid wezenlijke uitgangspunten die niet ten koste van een compromis mogen gaan. Dat brengt met zich mee dat de ChristenUnie vaker en duidelijker zich tegen kabinetsvoorstellen zal moeten durven uitspreken, maar daarbij ook goede alternatieven moet bieden. Dat is constructief en in het belang van de samenleving als geheel. Dat zal ongetwijfeld meer wrijving opleveren binnen de coalitie, maar zonder wrijving geen glans. 

Schrijf u in voor Vrije-Interpretaties.

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.