Als Jezus niet echt uit de dood zou zijn opgestaan, is het Christelijke geloof nutteloos en irrelevant. Dan zijn christenen de beklagenswaardigste mensen die er zijn, zegt de apostel Paulus. En, eerlijk is eerlijk, wie herkent dat niet in zijn of haar leven? Dat zomaar de twijfel de kop op kan steken of het allemaal wel waar is, omdat het verhaal van de opstanding zo ongeloofwaardig is.

Abstract
Hoe kun je geloven in de opstanding als om ons heen sprake is van dood en verderf, ziekte en structureel onrecht. De toeslagenaffaire, de oorlog in Oekraïne of het coronavirus zijn allemaal gebeurtenissen die niets van doen hebben met de opstanding. De dood heerst. Daarmee is de opstanding een abstracte gebeurtenis. Het is daarmee niet onbegrijpelijk dat het mensen - en vooral jongeren- nauwelijks aanspreekt, laat staan tot enige verbeelding spreekt. In onze concrete wereld lijkt niets te zijn veranderd. De opstanding lijkt geen enkele realiteit te hebben. En als de kern van het Christelijk geloof nog geen deuk in een pakje boter kan slaan, is het niet verwonderlijk dat de mensen over het algemeen niets hebben met zo’n absurd verhaal. Jongeren zegt het al helemaal niets, die leven vooral in het hier en het nu waarvan de realiteit is dat opstanding van doden daarin niet voorkomt, hooguit in hun virtuele wereld. Onze prestatiegerichte maatschappij wil resultaten zien. Dat niet alleen, moderne mensen zijn gewend dat hun behoeften onmiddellijk althans snel moeten worden bevredigd. We hebben niet het geduld om het resultaat af te wachten. Als de invulling van onze wensen en verlangens uitblijven, worden mensen ongeduldig, geïrriteerd en verliezen zij hun interesse. Het is moeilijk om vol te houden. En dat is voor geloof in de opstanding extra complicerend. De opstanding zelf is abstract en het vraagt om geduld.

Evolutie
Zij is abstract omdat de opstanding uiteindelijk ook gaat over het verslaan van Gods tegenstander in de wereld, Satan, de heerser van de wereld. Hij is het die Gods goede schepping heeft onderworpen aan de dood. De hele wereld ondervindt daarvan de gevolgen tot op de dag van vandaag. De dood is in de wereld. En met de zondeval houden mensen meer van de duisternis dan van het licht, zo schrijft Johannes. Dat is de tragiek van de wereld en het menselijke bestaan. Dat Johannes de waarheid spreekt, is een universele ervaring. In het klein en in het groot heerst de duisternis van dood en verderf. De wereld wordt erdoor gekenmerkt en het menselijke bestaan is daardoor een drama in veel bedrijven. De confrontatie met de macht van het duister is onontkoombaar, omdat het tot in de vezels van ons bestaan is binnengedrongen. En juist hier is de opstanding van beslissend belang. Met de opstanding van Jezus heerst weliswaar de dood, maar sedertdien overheerst zij niet meer, omdat in de opstanding van Jezus aan hem alle macht gegeven is in hemel en op aarde. Dat is de kern. En ja, het effect van de opstanding wordt heel langzaam aan zichtbaar, zo langzaam dat het met het blote oog niet zichtbaar is. De opstanding zorgde wel voor de omwenteling van de grafsteen voor het graf, maar niet voor revolutie. In die zin lijkt de opstanding op de evolutie; de wereld verandert, maar heel geleidelijk. Je kunt het met ons menselijke oog niet zien. Daar is namelijk veel meer voor nodig. Daar heb je de Opgestane zelf bij nodig door in hem te geloven. Dat geloof in Jezus komt niet uit onszelf en is ook niet vanzelfsprekend, maar is van Gods Geest. Die overtuigt van de Waarheid, dat onze wereld en ons bestaan van God is. Die Geest leert ons dat de heerser van deze wereld veroordeeld is. De heerser van de wereld is niet machteloos, maar wel verslagen. En heel langzaam verandert deze wereld en wordt zij herschapen en vormt zich een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Dat vraagt van mensen om geloof, moed en geduld om alle kaarten op Jezus te zetten. De Emmaüsgangers waren na het sterven van Jezus volkomen van de kaart; hun hoop was de bodem ingeslagen en zij verkeerden in een existentiële crisis. En terwijl zij alleen noch duisternis zagen en in de greep leken van de macht van de duisternis, komt Jezus in hun werkelijkheid. En bij het breken van het brood door Jezus zelf, werden hun ogen geopend. Dat is het; wie gelooft in Jezus zullen de ogen worden geopend en zal er oog zijn voor de nieuwe werkelijkheid, een andere dimensie. Jezus heeft het voor zijn dood al gezegd, namelijk ‘wie luistert naar wat ik zeg en hem gelooft die mij gezonden heeft, heeft eeuwig leven. Over hem wordt geen oordeel uitgesproken, hij is van de dood overgegaan naar het leven.

Geloof in Jezus
Zonder geloof in Jezus, is Pasen zinloos. Dan blijft het abstract en een eindeloos idee, een fictie. Wie echter gelooft in Jezus, zal van binnenuit door de Geest de kracht van de opstanding gewaarworden. Die krijgt oog voor de verandering die heel langzaam in het eigen leven zich voltrekt, die kijkt met andere ogen naar de wereld en ontdekt dat deze wereld evolueert naar een nieuwe schepping. Dan maakt Gods Geest duidelijk wat zonde, gerechtigheid en oordeel is: zonde - dat ze niet in Jezus geloven, gerechtigheid - dat Jezus naar zijn Vader gaat en wij Jezus niet meer zien en oordeel omdat de heerser over deze wereld is veroordeeld. En volgelingen van Jezus worden erop uitgezonden om daarvan en en daarover te getuigen. Met de opstanding is de beweging in gang gezet dat deze wereld veranderd, vernieuwd wordt. Het perspectief van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde is werkelijkheid geworden. De opstanding wordt daardoor reëel en concreet in plaats van fictie en abstract. Niet voor niets dat Paulus het benadrukt met grote stelligheid: Maar Christus is werkelijk uit de dood opgewekt, als de eerste van de gestorvenen. Zoals de dood er is gekomen door een mens, zo is ook de opstanding uit de dood er gekomen door een mens. Zoals wij door Adam allen sterven, zo zullen wij door Christus allen levend worden gemaakt.

Realiteit
Wie nu naar de wereld kijkt, ziet soms de potentie van de oorspronkelijke zeer goede schepping erin terug; in de schoonheid van de natuur, maar overheersend is toch nog steeds de duisternis van dood, ziekte, oorlog en geweld, persoonlijk verlies, lijden en pijn. Als je je alleen daarop focust is de opstanding eerder wensdenken, maar als je je openstelt voor het Evangelie in de persoon van Jezus, de Opgestane, zal stukje bij beetje, de ogen opengaan voor een andere werkelijkheid, die de realiteit is, namelijk dat deze wereld vergaat, maar dat dankzij Gods verzoening met de wereld, een nieuwe hemel en nieuwe aarde zich ontwikkelt. Christenen zijn daarom dan ook hoopvolle mensen. Mensen die geloven in de opstanding zien, ervaren en voelen nu sprankjes van hoop en nieuw leven, ondanks dat ze nog steeds leven in de oude door de dood beheerste wereld. Met de opstanding zet de herschepping van de wereld door. De Opgestane zegt, zie ik maak alle dingen nieuw. Niets en niemand kan ons meer scheiden van Gods liefde, dankzij Jezus Christus, de Opgestane. 

 

Reactie toevoegen

commentaar