Jouke, een vriendelijk ogende jongen, die zijn verhaal komt doen op Op1. Hij is de zestienjarige jongen die met zijn trekker en oplegger tijdens een protestactie  is beschoten door een politieagent. Hij had wel dood kunnen zijn. Gelukkig is de kogel rakelings langs hem  heen gegaan zodat hij het nog kan navertellen. Naast het feit dat er door de politie is geschoten, is Jouke aangehouden en overgebracht naar het politiebureau op verdenking van een poging tot doodslag. Na 24 uren was hij weer op vrije voeten en inmiddels is hij ook geen verdachte meer.

Zonder noodzaak
Uit videobeelden lijkt het erop dat de politieman zonder noodzaak heeft geschoten met zijn dienstwapen. Uit die beelden lijkt niet echt sprake van een voor agenten bedreigende situatie die het gebruik van het dienstwapen nodig maakt. Het is invoelbaar dat de ouders van Jouke boos en geschrokken zijn en aangifte tegen de betreffende agent wil doen. De ouders suggereerden ook dat het boerenprotest allemaal gemoedelijk is en dat Jouke in feite vreedzaam protesteerde. Toch bleek, wie goed luisterde, dat het boerenprotest helemaal niet zo onschuldig en vreedzaam is als dat het lijkt.

Opstand
Zo vertelde de moeder van Jouke dat zij, daags na de aanhouding van haar zoon op het politiebureau was. Daar zouden moeder en zoon te horen krijgen of Jouke langer op het politiebureau zou moeten blijven of vrijgelaten zou worden. De beslissing was dat Jouke langer vast zou blijven zitten omdat het onderzoek nog niet was afgerond. Daarop vertelt moeder dat ze, na dat bericht,  direct naar haar man ging, omdat er wat moest gebeuren; er waren buiten het politiebureau inmiddels een paar honderd boeren met trekkers verzameld. Eerder in het interview vertelde moeder dat die boeren er waren om een erehaag te vormen, maar nu Jouke langer vast blijft zitten, zo vertelde moeder, moest er wat gebeuren om te voorkomen dat de boeren buiten in opstand zouden komen als zij zouden vernemen dat Jouke vast zou blijven zitten. Toen vond moeder de boeren dus helemaal niet zo vredelievend, maar vreesde zij chaos, omdat de boeren Jouke misschien wel zouden willen bevrijden. De boeren en hun trekkers bleken ineens minder onschuldig dan de vader en moeder van Jouke ons in eerste Instantie wilden doen geloven. Het zou mogelijk tot een geweldsuitbarsting kunnen leiden en dat wilde zij voorkomen.

Intimiderend
Daarmee is duidelijk dat boeren en hun trekkers intimiderend zijn. Het is volstrekt logisch dat politieagenten gestresst worden van massaal aanwezige boeren met grote trekkers. Vader die zich verbaasde over nerveuze agenten, kreeg het antwoord voor die nervositeit te horen van zijn eigen vrouw. Als moeder die urgentie voelde, waarom zouden agenten diezelfde urgentie eveneens niet voelen? Politiemensen die inmiddels behoorlijk zwaar op de proef worden gesteld, omdat demonstraties inmiddels aan de orde van de dag zijn. Daarbij komen boeren met groot materieel demonstreren. Dat gebeurt ook niet voor niets, maar omdat het een sterk wapen is. Een tractor zet je niet zomaar even aan de kant. En daarmee kunnen boeren hun wil opleggen aan anderen. Wie zich probeert te verplaatsen in de politie kan zich wellicht voorstellen als tijdens een demonstratie allerlei tractoren uit lijken te breken dat dit zeer bedreigend kan zijn voor agenten. Dat rechtvaardigt uiteraard niet foutief handelen of ten onrechte gebruik maken van het dienstpistool, maar het kan het gedrag wel verklaren. En daarom is dat ook een oproep aan de boeren. Laten ook zij hun verantwoordelijkheid nemen en beseffen dat hun aanwezigheid impact heeft en tot gevaarlijke situaties kan leiden. Het is niet teveel gevraagd om zo te demonstreren dat niet in strijd met de wet wordt gehandeld, geen gevaarlijke situatie kunnen ontstaan en het gezag van de politie wordt gerespecteerd door aanwijzingen en bevelen van de politie op te volgen. En misschien is het een verstandige daad om de komende tijd de tractoren gewoon thuis te laten. Het is inmiddels voldoende duidelijk wat de boeren van de kabinetsplannen vinden.

Verantwoordelijkheid en zelfreflectie
De ouders van Jouke hebben aangifte gedaan tegen de politieagent die zou hebben geschoten. Dat is natuurlijk hun goed recht, maar misschien wel prematuur. Tijdens de uitzending bleek dat de rijksrecherche nog met haar onderzoek naar de schietpartij bezig is, er een gesprek komt tussen Jouke en de betreffende agent. Waarom niet eerst het onderzoek en het gesprek afwachten? Dat er mogelijk ernstige fouten zijn gemaakt, zou best kunnen, maar met het doen van aangifte zijn de conclusies misschien wel snel getrokken. Dat draagt niet bij aan de-escalatie. Ook de boeren zelf hebben daarbij een eigen verantwoordelijkheid. Het is mooi als je je verhaal op tv mag vertellen, maar besef ook wat de impact kan zijn daarvan. Toen de ouders werden geconfronteerd met de mededeling dat de agent zou zijn ondergedoken, werd die mededeling in twijfel getrokken zonder dat daarvoor goede grond was. Dat is kwalijk. In een samenleving geldt dat er rekening met elkaar moet worden gehouden. Dat er boosheid is over de agent die op Jouke schoot, is goed voorstelbaar, maar dat rechtvaardigt niet een ongenuanceerde reactie die het wantrouwen in de politie vergroot. Al met al een teleurstellende uitzending; de zelfreflectie ontbrak. Het was vooral verhaal halen in plaats een goed verhaal brengen. Dat is jammer, want boeren hebben belangen om voorop te komen. Dat vraagt wel verantwoordelijkheid en zelfreflectie anders verdwijnt het evenwicht tussen doel en middelen. Dat kan leiden tot onnodige confrontatie in het publieke domein. Daar zit niemand op te wachten ook de boeren niet. 

 

Reactie toevoegen

commentaar