Voortdurende aandacht

  • Geplaatst op: 10 February 2020
  • Door: Hans Bügel

Het is te begrijpen als lezers van mijn bijdragen zich afvragen waarom nog steeds aandacht wordt besteed aan de pilot van de Raad voor Rechtsbijstand met LegalGuard. Het is inmiddels wel duidelijk dat de pilot weinig succesvol is en misschien wel helemaal mislukt. Dan lijkt het heel veel drukte om niks, maar toch lijkt mij dat niet het geval.

Rechtmatigheid Pilot
Dat de pilot geen succes is geworden mag dan zo zijn, maar dat laat onverlet dat de rechtmatigheid van de pilot ter discussie kan worden gesteld. Zo is in meerdere bijdragen gemotiveerd aangegeven waarom de pilot een deugdelijke wettelijke basis ontbeert. Desondanks heeft de Raad voor Rechtsbijstand de pilot voortgezet. Zij volhardt in haar standpunt dat zij bevoegd is een dergelijke pilot te doen, maar het bewijs daarvan is vooralsnog niet geleverd. Tegelijkertijd houdt minister Dekker de Raad voor Rechtsbijstand de hand boven het hoofd door, tegen beter weten in, ook richting de Tweede Kamer vol te houden dat de pilot rechtmatig is. Daarmee is de onrechtmatigheid van de pilot aanleiding voor een veel groter probleem. De indruk ontstaat dat de Raad voor Rechtsbijstand een steeds invloedrijkere rol vervuld in het organiseren en verlenen van gefinancierde rechtsbijstand. Zo heeft zij zich de rol van kwartiermaker van de minister toegemeten; op grond van welke bevoegdheid de Raad voor Rechtsbijstand deze rol kan vervullen is onduidelijk. Duidelijk is dat minister Dekker er belang bij heeft dat de Raad voor Rechtsbijstand zich zo pro-actief opstelt, want dat draagt ongetwijfeld bij aan zijn beoogde stelselherziening. 

Onvoldoende controle
Het is echter juist deze combinatie van enerzijds een minister die de Raad voor Rechtsbijstand haar gang laat gaan, ondanks dat haar handelwijze niet tot haar taken kan worden gerekend en anderzijds de minister die handig gebruikmaakt van de Raad voor Rechtsbijstand om zijn beoogde plannen te verwezenlijken. Dan zou verwacht mogen worden dat de Tweede Kamer hiernaar kritisch kijkt, maar niets blijkt minder waar. Op een paar uitzonderingen na, zoals bijvoorbeeld het SP-kamerlid Van Nispen, accepteert de Tweede Kamer dat de minister haar bewust verkeerd informeert. De Tweede Kamer lijkt er totaal geen moeite mee te hebben dat de Raad voor Rechtsbijstand een pilot uitrolt waarvoor geen wettelijke basis is, terwijl voor zover wel wettelijke regels van toepassing zijn, die simpel genegeerd worden. Dit terwijl gefinancierde rechtsbijstand een onderwerp betreft dat wezenlijk bijdraagt aan de rechtsbescherming, zelfs voortvloeit uit een grondwettelijke verplichting van de overheid. Dan te bedenken dat sociaal advocaten nauwelijks tot niet kunnen rondkomen van veel te lage vergoedingen waarmee de overheid inmiddels ook al jarenlang bekend is. Daar komt nog bij dat de Raad voor Rechtsbijstand in haar ijver de inschrijfvoorwaarden sterk heeft aangescherpt. Alle handelingen van de Raad voor Rechtsbijstand pakken daarmee niet gunstig uit voor sociaal advocaten waardoor de problemen alleen maar groter worden. 

Betrouwbare overheid
De overheid moet betrouwbaar zijn. De Tweede Kamer heeft de verantwoordelijkheid om de uitvoering van het beleid en de plannen van de regering te controleren. Het is niet teveel gevraagd om van Tweede Kamerleden te verwachten dat zij het niet accepteren als er experimenten worden uitgevoerd waarvoor eenvoudigweg geen wettelijke basis is. Nog minder acceptabel lijkt het mij dat een minister daarover bewust onjuiste informatie verstrekt aan de Tweede Kamer. Hoe vertrouwenwekkend is het als de minister voor Rechtsbescherming een stelselwijziging wil doorvoeren en daarbij bereid is middelen in te zetten die onrechtmatig zijn? Hoe vertrouwenwekkend is het als een zelfstandig bestuursorgaan als de Raad voor Rechtsbijstand willens en wetens buiten haar bevoegdheden treedt en een pilot tot haar takenpakket rekent, terwijl de wet daar niet in voorziet? Dat is reden om telkens opnieuw de vinger op de zere plek te leggen. Verwacht mag worden dat toch op een gegeven moment ook de Tweede Kamer het serieus oppakt en het niet laat gebeuren dat een minister en de Raad voor Rechtsbijstand hun gang maar gaan. De stelselherziening zal uiteindelijk nadelig uitpakken voor de sociale advocatuur en daarmee voor rechtzoekenden. Nu al stoppen sociaal advocaten omdat zij het hoofd niet boven water kunnen houden. Het is niet acceptabel dat de minister voor Rechtsbescherming een stelselwijziging doorvoert en daarbij gebruikmaakt van middelen die onrechtmatig tot stand komen. 

Belang rechtzoekenden en sociaal advocaten
Voldoende redenen dus om de antwoorden van de minister aan de Tweede Kamer over de pilot blijvend aan de kaak te stellen. De minister wordt gevraagd richting de Tweede Kamer te reageren op mijn blogs. Als dan blijkt dat die reacties eenvoudigweg niet deugen, is er reden om daarvan blijk te geven. Dat is in het belang van rechtzoekenden en sociaal advocaten. 

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Full HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.