Stop faillissementen

  • Geplaatst op: 20 April 2020
  • Door: Hans Bügel

De economische gevolgen van het Coronavirus zijn steeds meer merkbaar, vooral voor ondernemers. Terecht dat de regering alles op alles zet om de negatieve gevolgen voor ondernemers zoveel mogelijk te beperken. In een korte tijd heeft de regering een breed scala aan regelingen in het leven geroepen of, zoals de BMKB-regeling, verruimd. Het is in het belang van de Nederlandse economie te voorkomen dat bedrijven als gevolg van het Coronavirus failleren.

Lege portemonnee
Door het wegvallen van omzet en onbetaald blijven van declaraties, is de portemonnee van ondernemers snel leeg. Het is dan ook van belang dat deze ondernemers kunnen beschikken over liquide middelen. Alle regelingen die de regering beschikbaar stelt, zijn er dan ook op gericht om ondernemers van geld te voorzien om het Coronavirus te kunnen overbruggen. Vermoedelijk zijn, alle goede bedoelingen ten spijt, voor een groot aantal ondernemers de getroffen regelingen uiteindelijk niet voldoende. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat de regelingen geen maatwerk zijn, maar algemene regelingen. Daardoor zullen in een aantal gevallen de regelingen niet van toepassing zijn of, indien wel van toepassing, toch ongeschikt blijken te zijn in het concrete geval. Een voorbeeld van een regeling die in de praktijk tot de nodige problemen aanleiding lijkt te geven, is de BMKB-regeling. In deze regeling stelt de Staat zich borg voor door banken aan ondernemers beschikbaar gesteld krediet. In het kader van de coronacrisis heeft de regering de toepassing van de regeling verruimd, maar die verruiming betekent niet dat de voorwaarden van deze regeling ook zijn versoepeld. 

Irritatie over banken
Er lijkt bij ondernemers de nodige irritatie te ontstaan omdat banken kritisch toetsen of een ondernemer aanspraak kan maken op een borgstellingskrediet. De verwachting die de regeling oproept is dat door het coronavirus gedupeerde ondernemers snel, eenvoudig en goedkoop krediet van de bank kunnen krijgen ter ondersteuning van hun liquiditeit. Deze verwachting maken banken in de praktijk lang niet altijd waar. Het blijkt dat banken behoorlijke kosten in rekening brengen voor het te verstrekken krediet en bovendien ook kredietwaardigheidsonderzoek doen. Om het krediet te verkrijgen worden ondernemers soms ondergebracht bij bijzonder beheer van banken en vragen banken (meer) zekerheden voor het te verstrekken krediet. Die houding van banken wordt niet begrepen en als bureaucratische rompslomp ervaren, juist op een moment dat ondernemers zitten te springen om geld en zij geen tijd te verliezen hebben. 

Borgstelling is beperkt
Toch is het begrijpelijk dat banken kritisch kijken naar de financieringsaanvraag. Anders dan de BMKB-regeling doet vermoeden, houdt de regeling niet in dat de overheid zonder meer en grotendeels, 90%, garant staat. De overheid biedt namelijk beperkte garantie. Dat komt erop neer dat als de bank krediet verstrekt op basis van de BMKB-regeling 75% van het verstrekte krediet onder de borgstelling van de Staat valt. De staat heeft haar borgstelling vervolgens beperkt tot 90% van het kredietbedrag dat onder de borgstelling valt. Simpel gezegd valt slechts 67,5% van het door de bank onder de BMKB-regeling verstrekte krediet onder de borgstelling van de Staat. Dat betekent dat de bank voor 32,5% zelf het volledige risico draagt bij het te verstrekken krediet. Dat is een aanzienlijk risico. Als een ondernemer na kredietverstrekking haar verplichtingen niet meer kan nakomen, wordt maximaal 67,5% door de staat aan de bank vergoed. De rest van het verlies komt voor rekening van de bank. 

Banken dragen zelf behoorlijk risico
Naast het feit dat banken strikte regels kennen op basis waarvan de kredietwaardigheid van de kredietnemer moet worden beoordeeld, stelt de BMKB-regeling ook zelf voorwaarden waarmee de banken rekening moeten houden. Één van die voorwaarden is dat er sprake moet zijn voldoende rentabiliteits- en toekomstperspectief. Dat is een lastige voorwaarde omdat met het wegvallen van omzet en de toename van het debiteurenrisico door de coronamaatregelen het rentabiliteits- en toekomstperspectief veelal erg ongunstig zal zijn. Als de bank al liquiditeit wil financieren is het voor de hand liggend dat de bank voor het risicovolle deel, bijna ⅓ deel van de kredietsom, over voldoende zekerheden wil beschikken. Bovendien is het begrijpelijk dat de bank het te nemen risico deels wil compenseren door hogere vergoedingen te vragen voor het verstrekken van het krediet. Daardoor is voor menig ondernemer een borgstellingskrediet onder de BMKB-regeling niet realistisch. 

Verklein de risico's
Om de BMKB-regeling beter tot haar recht te laten komen, is het noodzakelijk dat de te verwachten risico’s voor de banken nadrukkelijk worden verkleind. Hoe groter de kans is dat de kredietnemer aan haar verplichtingen kan voldoen hoe eerder de bank bereid is om geld te lenen. Bovendien zullen de kosten van zo’n geldlening lager zijn, omdat de bank immers een grotere kans heeft dat zij haar geld terugkrijgt. Dat zou natuurlijk bereikt kunnen worden doordat de Staat haar borgstelling verruimd, maar dat komt erop neer dat zij het risico van de bank overneemt. De vraag is of en in hoeverre de overheid in staat is die risico’s over te nemen van de banken.

Faillissementsmoratorium
Dat is waarschijnlijk ook minder nodig als de overheid ervoor kiest om faillissementsverzoeken die het gevolg zijn van de coronavirus op te schorten. Met het opschorten daarvan neemt het risico af dat de ondernemer-kredietnemer niet langer aan haar verplichtingen tegenover de bank kan voldoen, terwijl het toekomstperspectief van de ondernemer daardoor positief wordt beïnvloed. Dat zal haar motiveren, ondanks de bedrijfseconomische crisis, de onderneming voort te zetten. Daarmee wordt voorkomen dat veel kennis, vaardigheden en kapitaal verloren gaan ten gevolge van het coronavirus. Het verschaft banken argumenten om toch te financieren wat in het belang is van de Nederlandse economie. Op die manier kunnen mogelijk wel BMKB-kredieten worden verstrekt door banken die anders niet of tegen hoge kosten en extra zekerheden zouden worden verstrekt. Daarnaast zal het beroep van banken op de borgstelling van de overheid kleiner worden waardoor de overheid minder geld kwijt is in het kader van de BMKB-regeling. De overheid, de banken en het bedrijfsleven hebben allemaal baat bij het opschorten van faillissementsverzoeken ten gevolge van de coronacrisis. Daarom nogmaals een warm pleidooi voor een onderzoek naar een faillissementsmoratorium.

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Full HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.