Baudet en het Kremlin, Zembla niet overtuigend

  • Geplaatst op: 17 April 2020
  • Door: Hans Bügel

Het televisieprogramma Zembla zond een documentaire uit over vermeende beïnvloeding van Rusland op Forum voor Democratie en Baudet. Ofschoon de gepresenteerde feiten bij eerste aanblik de wenkbrauwen doen fronzen, bestaat toch de indruk dat het materiaal wat is gepresenteerd nauwelijks echte bewijskracht heeft. Zeker, het doet vermoeden dat mogelijk Russische interesse bestond in Baudet of Forum voor Democratie maar veel verder dan vermoedens komt het eigenlijk niet. Ofschoon de reactie van Baudet in een interview met Zembla ook niet een echt overtuigend verhaal lijkt, geeft Baudet een verklaring die, zo lijkt het, vooralsnog niet is weerlegd. 

Geen daadwerkelijk bewijs
Het geeft blijk van naïviteit als onderzoeksjournalisten feiten presenteren als bewijs terwijl die naar de kern genomen geen daadwerkelijk bewijs blijken te zijn. Dat de feiten een beeld oproepen van duistere praktijken kan inderdaad door aanhangers van Baudet en Forum voor Democratie worden opgevat als stemmingmakerij. Dat ook Baudet zelf niet veel meer te vertellen heeft over de feiten dan dat zij in een bepaalde context moeten worden begrepen en ook in veel gevallen als grappig zijn bedoeld, is wellicht niet overtuigend, maar hij hoeft zijn onschuld uiteraard niet te bewijzen. 

Aartsrivaal
Het lijkt dan ook onvoldoende dat Zembla feiten presenteert en die in de uitzending ook voorlegt aan deskundigen om daarmee bewijs te leveren dat de feiten inderdaad belastend zijn voor Baudet en zijn partij. Het wordt er ook niet overtuigender op dat de aartsrivaal van Baudet, Henk Otten, uitgerekend degene is die interne Whatsapp-berichten aan Zembla beschikbaar stelt. Het was te verwachten dat Forum voor Democratie de betrouwbaarheid van deze bron onmiddellijk ter discussie zou stellen. Vanuit het perspectief van Baudet en zijn achterban ook alleszins begrijpelijk. 

Alternatieve verklaring Baudet
En eerlijk is eerlijk het enkele feit dat in een intern Whatsapp-bericht gesproken wordt over het betalen van geld door Russen betekent op zichzelf niet dat het dan ook wel zal zijn gebeurd. Zeker, het is daarmee niet uitgesloten doch eenvoudigweg onvoldoende bewijs nu Baudet het nadrukkelijk ontkent en betwist. Zolang het tegendeel daarvan niet wordt aangetoond, moet het ervoor gehouden worden dat Baudet de waarheid spreekt. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat het verweer van Baudet, dat in Whatsapp-berichten teksten zijn geproduceerd als grapje of juist om als advocaat van de duivel in de huid van de tegenstander te kruipen,  ook niet erg overtuigend zijn; toch blijkt dat Baudet deze opvatting alsmaar herhaald zodat het er op lijkt dat hij het ook zelf gelooft. Toch is de veelheid van woorden die Baudet nodig heeft en de uitgebreide herhalingen daarvan niet zonder meer geloofwaardig. Immers, hij kiest ervoor om door Zembla te worden geïnterviewd en kiest er bovendien voor om niet slechts te ontkennen dat de beschuldigingen aan zijn adres onjuist zijn, maar hij kiest er ook voor de onjuistheid te weerleggen door daarvoor een alternatieve verklaring te geven. Echter, die alternatieve verklaring wordt niet onderbouwd met concrete feiten, sterker nog, die weigert Baudet te geven. Het beroep op de privacy en de vrije gedachtenvorming of het feit dat het oude berichtjes zijn, lijken niet erg overtuigende argumenten om het standpunt mee te onderbouwen. Daarmee blijft er toch enig wantrouwen omdat het niet erg ingewikkeld moet zijn om, op basis van de door Zembla getoonde berichten de context daarvan weer te geven. Al was het maar dat Baudet aannemelijk maakt dat inderdaad in de Whatsapp groep nogal frivole berichten werden gedeeld. 

Ernstige kwestie
Nu blijven beide standpunten een beetje hangen in vaagheid en suggestie. Dat is jammer omdat als waar is wat Zembla beweert er sprake is van een ernstige kwestie. Als echter blijkt dat Baudet gelijk heeft, is er evenzeer sprake van een ernstige kwestie omdat Zembla zich als journalistiek programma dan diskwalificeert. Dan zijn er loze beschuldigen geuit aan een Nederlandse politicus. Bovendien draagt dat bij aan het groeiende wantrouwen dat onder veel aanhangers van Baudet leeft als het gaat om de gevestigde orde en de media. Het schaadt in dat geval de journalistiek in het algemeen en het wegzetten van mediaberichten als fake news wordt hiermee versterkt. Daardoor neemt eerder het wantrouwen in de samenleving toe dan af. Dat is voor een vreedzaam samenwonen niet bevorderlijk. Het is dan ook echt te hopen dat Zembla alsnog met overtuigend bewijs komt. Als Baudet overtuigend het gelijk van zijn verhaal aantoont door zijn beweringen te staven - en daar lijkt hij behoorlijk zeker van - dan loopt Zembla, maar ook de journalistiek in het algemeen, behoorlijke imagoschade op. Dat is uiterst slecht voor de vrije pers in een democratische rechtsstaat.

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Full HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.